Turkce English
     

Marka Nedir?

Marka Çeşitleri

Korumadan Yararlanacak Kişiler (Kimler Marka Tescil Ettirebilir?)

Marka Olabilecek veya Olamayacak İşaretler

Rüçhan (Öncelik) Hakkı:

İtiraz nedeni olabilecek hususlar ile gerekçeler aşağıda belirtilmiştir.

Enstitü Kararlarına İtiraz

Markanın Kullanılması

Usulsüz Marka Kullanım Cezaları

Madrid Protokolü Çerçevesinde Uluslararası Marka Başvurusu


Marka Nedir?

Marka, bir işletmenin mal ve/veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dâhil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayımlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işarettir.

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname anlamında Marka; "Bir işletmenin mal veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla kişi adları dâhil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajlan gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretleri içerir."Marka, mal veya ambalajı ile birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda mal veya ambalajın tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisarı bir hak sağlamaz. Tescilli bir markanın ayırt edici karakterini değiştirmeden, farklı unsurlarla kullanılması, markayı kullanma kabul edilir. Marka Hakkı, markanın 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre tescil edilmesi ile elde edilir. Tescilli bir marka, başkasına devredilebilir, miras yoluyla intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, rehin edilebilir ve teminat olarak gösterebilir.

MARKA SİZİN;

-Ayırt ediciliğiniz,
-Kimliğiniz,
-İmajınız,
-Sunduğunuz garanti,
-Reklam ve tanım aracınızdır.

Eski ve köklü bir kuruluş olsanız da markanız tescilli değilse markanız her an başka bir işletme tarafından tescil edilerek sahiplenilebilir. Firmanızın unvanı Ticaret Sicil Gazetesinde ve Ticaret Odasında onaylanması markanızın tescilli olduğu anlamına gelmez, aynı ismi başka şirketlerinde kullanabileceği unutulmamalı. Marka bir işletmenin tüm varlıklarını temsil eden, tanıtan ayırt edici bir işarettir. Marka bir kalite simgesi ve reklam aracıdır. Tüketicilerin satın almak istediği bir ürünü özgürce seçmek olanağı sağlar. Son yıllarda işletmeler açısından marka yönetimi, marka ruhu, markalaşma, Marka kimliği sık sık duyduğumuz ve bundan sonra da sıkça duyacağımız kavramlar olarak karşımıza çıkacaktır.


Marka Çeşitleri

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre tescil edilecek markaların çeşitleri aşağıda gösterilmiştir.

a) Ortak Marka: Üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan, bir gurubun mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir.

b) Garanti Markası: Marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir.

c) Ticaret Markası: Bir işletmenin imalatını ve /veya ticaretini yaptığı mallan, başka işletmelerin mallarından ayırt etmeye yarayan işarettir.

d) Hizmet Markaları: Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir.

Birden fazla gerçek veya tüzel kişi, birlikte kullanmak istedikleri markayı ticaret markası ve/veya hizmet markası olarak ad veya unvanlarını başvuru formu üzerindeki başvuru sahibi bölümüne birlikte yazarak başvuru yapabilirler.


Korumadan Yararlanacak Kişiler (Kimler Marka Tescil Ettirebilir?)

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin öngördüğü koruma; Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgâhı olan veya sınai veya ticari uğraşıda bulunan gerçek veya tüzel kişilerce veya Paris Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişilerce elde edilir. Yedinci paragraf kapsamına girmemekle beraber, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere yasal olarak veya fiilen marka korunması tanımış yabancı devletlerin gerçek veya tüzel kişileri de karşılıklılık ilkesi uyarınca marka korumasından aynı şekilde yararlanır.


Marka Olabilecek veya Olamayacak İşaretler

Bir işaretin marka olabilmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekir.

Aşağıda yazılı işaretler marka olarak tescil edilemez (KHK Mad. 7):

a) 5 inci maddede belirtilen marka tanımına girmeyen işaretler,

b) Ayrı veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan markalar,

c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adlandırmaları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,

d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,

e) Malın özgün yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli içeren işaretler,

f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar,

g) Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris Sözleşmesi'nin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek markalar,

h) Paris Sözleşmesi'nin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği diğer armalar, amblemler veya nişanları içeren markalar,

ı) Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris Sözleşmesi'nin 1 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre tanınmış markalar,

i) Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar,

k) Kamu düzenine ve genel ahlâka aykırı markalar.

Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar veya hizmetlerle ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik kazanmış ise (a), (c), (d) bentlerine göre tescili reddedilemez.

Ticaret unvanları başka kanunlarla tescil edilmiş olsa bile, marka olarak tescil edilmedikçe marka sayılmaz.

Gerçek ya da tüzel kişiler birden çok marka tescil başvurusunda bulunabilir.

Ticaret ve hizmet markası birlikte veya ayrı ayrı tescil ettirilebilir.

Bir marka başvurusu; ticaret, hizmet, ticaret ve hizmet, garanti veya ortak marka çeşitlerinden sadece birisi için yapılmalıdır.


Rüçhan (Öncelik) Hakkı:

Marka tescil başvurusu, Paris Sözleşmesi'ne üye ülkelerden birinde yapılmış bir başvuruya veya resmi sergilerdeki gösterime dayanıyorsa, ilk başvurudan veya gösterimden doğan bir haktır. Bu hak ilk başvurunun yapıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde kullanılmalıdır. Süresi içerisinde kullanılmayan rüçhan (öncelik) hakkı sona erer.


İtiraz nedeni olabilecek hususlar ile gerekçeler aşağıda belirtilmiştir.

Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın sahibi tarafından itirazda bulunulması durumunda, aşağıdaki hallerde marka tescil edilemez:

a) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,

b) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa.33. Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi tarafından markanın kendi adına tescili için, marka sahibinin izni olmadan ve geçerli bir gerekçe gösterilmeden yapılan başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

Tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretin sahibinin itiraz etmesi üzerine, tescili istenilen marka, aşağıdaki hallerde tescil edilmez:

a) Markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın tescili için yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret için hak elde edilmiş ise,

b) Belirtilen işaret, sahibine daha sonraki bir markanın kullanımım yasaklama hakkını veriyorsa.

Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar ve hizmetlerde kullanılabilir. Ancak tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir.

Tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.

Ortak ve garanti markalarının sona ermesinden itibaren üç yıl içinde ortak marka veya garanti markası ile aynı veya benzeri olan marka tescil başvurusu itirazı üzerine reddedilir.

Bir markanın yenilenmeme nedeniyle koruma süresinin dolmasından sonraki iki yıl içerisinde aynı veya benzer markanın, aynı veya benzer mal ve hizmetler için yapılan tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.


Enstitü Kararlarına İtiraz

Enstitü tarafından alınacak kararlardan zarar gören kişiler, kararlara karşı Enstitü nezdinde itiraz edebilir. Alınan kararlarla ilgili işlemlere taraf diğer kişiler doğrudan itiraz yetkisine sahiptir. İtiraz, kararın bildiriminden sonraki iki ay içerisinde yazılı olarak Enstitü'ye yapılır. İtirazın değerlendirilmesi için, Kararın bildiriminden sonraki iki ay içinde, itiraz konusunun gerekçeleri yazılı olarak Enstitü'ye verilir. Bu süre içinde gerekçelerin verilmemesi halinde itiraz yapılmamış sayılır. İtiraz vekil aracılığıyla yapılıyor ise, vekilin Enstitü vekil siciline kayıtlı vekillerden olması zorunludur. İtirazda, belgelerin tamamı itiraz anında verilmemiş ise bildirim beklenilmeden eksik belgeler itiraz süresi içinde verilmelidir. İtiraz süresi içerisinde verilen belgelerin eksik olması halinde itiraz yapılmamış sayılır.


Markanın Kullanılması

Markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, marka iptal edilir.

Aşağıda belirtilen durumlar markayı kullanma kabul edilir:

a) Tescilli markanın ayırt edici karakterini değiştirmeden markanın farklı unsurlarla kullanılması,

b) Markanın yalnız ihracat amacıyla mal ya da ambalajlarında kullanılması,

c) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması,

d) Markayı taşıyan malın ithalatı.


Usulsüz Marka Kullanım Cezaları

28 Ocak 2009 tarih ve 27124 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan MARKALARIN KORUNMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN’UN 2. maddesine göre Ceza hükümleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

MADDE 3- 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3/11/1995 tarihli ve 4128 sayılı Kanunla eklenen 61/A maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ceza hükümleri

MADDE 61/A - Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal veya hizmet üreten, satışa arz eden veya satan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Marka koruması olan eşya veya ambalajı üzerine konulmuş marka koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıran kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasına hükmolunur.

Yetkisi olmadığı halde başkasına ait marka hakkı üzerinde satmak, devretmek, kiralamak veya rehnetmek suretiyle tasarrufta bulunan kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçlardan dolayı cezaya hükmedebilmek için markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır.

Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Üzerinde başkasının hak sahibi olduğu marka taklit edilerek üretilmiş malı satışa arz eden veya satan kişinin bu malı nereden temin ettiğini bildirmesi ve bu suretle üretenlerin ortaya çıkarılmasını ve üretilmiş mallara el konulmasını sağlaması halinde hakkında cezaya hükmolunmaz.


Madrid Protokolü Çerçevesinde Uluslararası Marka Başvurusu

Markaların tek bir başvuru yapılarak ve tek bir dil kullanılarak birden fazla ülkede (Protokol’e taraf ülkelerde) uluslararası tescilini sağlamak, Marka tescil edildikten sonra yapılacak olan (unvan veya adres değişiklikleri, devir, mal ve hizmet listelerindeki sınırlamalar gibi) değişikliklerin tek ve basit bir işlem aracılığıyla Uluslararası sicile kaydedilmesini sağlamaktır.

Uluslararası tescil için başvuru (uluslararası başvuru), Madrid Protokolü’ne taraf olan bir ülkede gerçek ve etkin sınaî veya ticari bir kuruluşu olan veya o ülkede yerleşik olan veya ülkenin tabiyetinde olan bir gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılabilir.

Madrid Sistemi; kuruluş, yerleşiklik veya tabiiyet açısından Madrid Sistemi’nin bir üyesiyle gerekli bağlantıya sahip olmayan gerçek veya tüzel kişiler tarafından kullanılamaz. Madrid Birliği içerisinde olmayan bir ülkede, marka koruması da sağlanamaz.

Uluslararası marka tescilinin sağlanabilmesi için öncelikle ilgili menşe ofiste, tescilli bir markanın veya bir marka tescil başvurusunun olması zorunludur.

Uluslararası marka başvurusu Uluslararası Büro’ya menşe ofis aracılığıyla yapılmalıdır. Başvuru sahibi tarafından Uluslararası Büro’ya doğrudan yapılan başvuru usulüne uygun olarak yapılmamış kabul edilerek, başvuru sahibine iade edilecektir.

Uluslar arası başvurunun; daha önce menşe ofiste tescilli bulunan markada veya esas başvuruda yer alan marka örneğiyle, mal ve hizmet listesiyle ve uluslar arası sınıflandırmayla aynı olması zorunludur. Başvuru sahibi uluslararası başvuruda yer alan mal ve hizmet listesinin kapsamını daraltabilir ancak genişletme yapamaz.

Uluslararası marka başvurunun mal ve hizmet listesi, NIS Sınıflandırılması’na uygun olarak düzenlenmeli, sınıflara ayrılmış olmalı ve sınıf numaraları belirtilmiş olmalıdır.

Uluslararası başvuru sahibi, Paris Sözleşmesi’nin 4 üncü maddesine göre, menşe ofise veya başka bir ofise yapılan önceki bir başvurudan dolayı rüçhan hakkı talebinde bulunabilir. Rüçhan hakkı talebi için rüçhan hakkının kaynaklandığı Ofisin Anlaşma veya Protokol’e taraf olması gerekmemektedir.

Uluslararası başvuruda marka korumasının istendiği Akit Taraflar belirtilmelidir. Protokol’e taraf olan Akit Taraf Ofisinin menşe ofis olduğu durumda, sadece Protokol’e veya hem Anlaşma’ya hem de Protokol’e (sadece Anlaşma’ya değil) taraf olan Akit Taraflar belirlenebilir. Ofisi menşe ofis olan Akit Taraf; uluslararası başvuruda belirlenemez, sonradan belirlenmesi de mümkün değildir.


Nişantaşı Mh. Dr. M. Hulusi Baybal Cad. No:4 Demirci İş Mrk. B Blok K:8 No:807 KONYA / TÜRKİYE
Tel: +90.332.235 61 06 - Fax: 235 61 08   mail: bilgi@kimlikpatent.com.tr